Τι μας έμαθε ο Θανάσης

από mixalisdour

του Νίκου Γ. Ξυδάκη 

από την Καθημερινή

Γράφτηκαν τόσα πολλά για τον Θανάση Βέγγο, που θα ήταν περιττό να προσθέσουμε άλλα, για τις αρετές του ανδρός και του καλλιτέχνη. Προφανώς, η πάνδημη αγάπη οφείλεται στη σπάνια ταύτιση προσωπικού ήθους και ταλέντου, στην ειλικρίνεια και την αλήθεια που εξέπεμπε ο καλός άνθρωπος, ο άνθρωπός μας. Προφανές, αλλά όλο και σπανιότερο. Λιγότερο προφανές, αλλά σημαντικότερο είναι αυτό που ενσάρκωσε ο Θανάσης. Το λέω συνοπτικά: τον μεταπολεμικό επιβιωτή, τον Ευρωπαίο άνθρωπο της ανοικοδόμησης, τον Ελληνα σε κατάσταση διαρκούς εκτάκτου ανάγκης, τον διαρκώς εφευρέτη και μαχητή. Πίσω από τη μάσκα του κλόουν υπάρχει ασφαλώς μελαγχολία. Γνωστό. Ο Θανάσης ήταν όμως ένας ξεχωριστός κλόουν, δικής του επινοήσεως. Η μελαγχολία του δεν ήταν ατομική, ήταν κοινωνική, ήταν η μελαγχολία του κοινού του. Αφενός. Και κατά κάποιο παράδοξο τρόπο, ήταν μια μελαγχολία καταφάσκουσα, δοξαστική της ζωής. Πιο χαρακτηριστική ταινία του, σε αυτή την κατεύθυνση, είναι το «Θανάση πάρε τ’ όπλο σου», του 1972. Είναι μια ταινία που μου θύμιζε τις λαμπρότερες παραδόσεις του ιταλικού νεορεαλισμού: λαϊκή, διαυγής, πικρή, ειλικρινής, με κοινωνικό και υπαρξιακό πυρήνα, γυρισμένη σε πραγματικούς τόπους, με ρεαλισμό αδρό και χωμάτινο, όχι καρικατουρίστικο ή εξωραϊστικό.

Μα προς Θεού!

"Σχετικά με την κειμενικότητα ενός κειμένου, ένα πλήθος ερωτημάτων έχει αναδυθεί και παλαιότερα αλλά προπάντων στη σύγχρονη θεωρία, η οποία αναζητά το κείμενο εντός και συγχρόνως εκτός του κειμένου, δηλαδή στη διαλεκτική σχέση ενός εντός και ενός εκτός που αυτοπροσδιοριζόμενα προσδιορίζουν την ύφανση του κειμένου και το ύφος του, αναστέλλοντας κυρίως την πεποίθηση περί του νοηματικού χαρακτήρα, ο οποίος προϋποτίθετο ως όρος εκ των ων ουκ άνευ κάθε κειμενικής δραστηριότητας"  

- Η παραπάνω ταχεία παλινδρόμηση της χειρός επί του βασιλέως των σκελών, είναι από σημερινή αριστερή εφημερίδα...  Παρακαλώ κάποιος/α να μου το μεταφράσει. Έως ότου να βρεθεί εθελοντής/τρια το διασκεδάζω με την αναρτησιμότητα της ανάρτησης εντός και συγχρόνως εκτός της ανάρτησης, δηλαδή στη διαλεκτική σχέση μιας εντός και μιας εκτός και επί τ' αυτά, με διαιρέτη το μηδέν του απείρου όπου το διακύβευμα της διαβούλευσης είναι ένα προσωρινά οριστικό και επιφανειακώς βαθύτατα αναποτελεσματικό αποτέλεσμα. 

Καιρός να δεις!

"Να πας να δεις αυτή την ταινία" του είπε ο μεγάλος αδελφός του. Κι ο 13χρονος πιτσιρικάς έτρεξε. Ήταν πρωταγωνιστής άλλωστε ο αγαπημένος του Θου Βου, τι άλλο ήθελε;! Μα, αυτή η ταινία δεν ήταν σαν τις άλλες. Δεν γέλασε σε αυτή. Μεγάλωσε σε αυτή. Ρούφηξε το πρώτο μέρος της με τη δικτατορία του Μεταξά,  δάκρυσε με τον δολοφονημένο μουγκό "αρκούδο" και την αυτοθυσία του κλόουν, χαμογέλασε με τα παθήματα του Θανάση από την χούντα, κι έκλαψε, έκλαψε πολύ με την σκηνή στην εκκλησιά... Γυρνώντας σπίτι, κέρδισε ένα αναπάντεχο χάδι επιβράβευσης από τον αδελφό, σαν του 'πε πως του άρεσε περισσότερο το πρώτο δραματικό μέρος παρά το δεύτερο κωμικό. Παράσημο το πήρε εκείνο το χάδι και την κουβέντα του, "επαναστάτης ο μικρός", προς την αδερφή τους...

36 χρόνια αργότερα χαμογελά και πάλι με κείνη την υπερβολή του αδερφού. Και έχει ακριβώς την ίδια αντίδραση ξαναβλέποντας την πιο συγκλονιστική σκηνή του Θανάση Βέγγου... Τη σκηνή που, στο άκουσμα των κρωγμών του δικτάτορα, ξυπνά η εικόνα της κατοχής, να τραβά το καρότσι με τους νεκρούς στην ανηφόρα... το ύφος του, το βουβό κλάμα κρατώντας στα χέρια το νεκρό παιδί μπροστά στην εκκλησιά, το βλέμμα του...  "Καιρός να δεις"...   Αυτός ο βουβός θρήνος, θρήνος σπαραχτικός μα όχι παραλυτικός για αυτό και σφίγγει τα δόντια για το μετά... Αυτό το βλέμμα... δρόμος-ζωής.

   

O άνθρωπος με το χαμόγελο

του Στάθη

από την Ελευθεροτυπία

 

Ο καλός μας άνθρωπος, ο Θανάσης Βέγγος.

Ενας ήρωας των ανθρώπων.

Μέσα στην ψυχή μας, μοιράζοντας σοκολάτες στα παιδιά, ο αξιοπρεπής παλιάτσος

ο ταλαίπωρος βιοπαλαιστής

το άδολο γέλιο

ο αγαπησιάρης γκαφατζής

η θλιμμένη σάτιρα και ο ξέφρενος

χαβαλές μαζί κι αγκαλιά

Ο αγαπημένος άνθρωπος, ο αγαπημένος ηθοποιός...

"Δεν είχα ποτέ φιλοδοξία να γίνω καλός ηθοποιός.Κάτι είχε η φάτσα μου που έφερνε τον άλλον κοντά μου. Ισως, όταν έπεφτε η ματιά τους επάνω μου, ήξεραν ότι είμαι ένας πολύ εντάξει άνθρωπος. Υπήρξαν και άνθρωποι που επέμεναν να με αποκαλούν «κύριε Βέγγο». Ε, εκεί γινόμουν έξω φρενών! Μα, Θανάση με λένε! Είναι δυνατόν να με φωνάζετε κύριε Βέγγο; Ενας λαϊκός άνθρωπος ήμουν"
- Ήταν ο άνθρωπος που τον χειροκροτούσαν και δάκρυζε! (σκίτσο και λεζάντα του Soter)

του Θανάση Παναγόπουλου

από την Αυγή 

Ο Θανάσης Βέγγος, "ο καλύτερος άνθρωπος της Ελλάδας", ήταν ένας από τους τελευταίους επαναστάτες αυτής της χώρας. Εθεωρείτο ώς χθες το πρωί που «έφυγε» στα 84 ο σημαντικότερος εν ζωή Έλληνας ηθοποιός και ένας από τους τελευταίους «μεγάλους» του παλιού καλού ελληνικού κινηματογράφου. Στην ηλικία που έφτασε, ήταν και από τους τελευταίους της γενιάς που πρόλαβε βιώματα όπως ήταν η Μεταξική δικτατορία ή η εξορία στη Μακρόνησο, όπου βρέθηκε από το 1948 έως το 1950.

Ο Βέγγος έκανε εξορία, ο πατέρας του το ίδιο ως παλαιός ΕΑΜίτης, όμως η επανάσταση του Βέγγου ήλθε στο κινηματογραφικό πανί, με τη μορφή του Θανάση. Του Θανάση που δεν ήταν -και δεν είναι, ανεξαρτήτως αν έφυγε ο Βέγγος- ένας συγκεκριμένος τύπος. Που δεν αποτελεί χαρακτήρα ηθογραφικό. Που σπάνια είναι προβλέψιμος. Του Θανάση που είναι εκτός συστήματος, που πασχίζει να μπει εντός («απόψε, σήμερα και χτες, όλες οι πόρτες ειν' κλειστές και 'γω είμαι απ' όξω! Και μέσ' στο θάμπος το θαμπό, παίρνω αμπάριζα να μπω, μα μου φωνάζουν, όξω...!» απήγγειλε ο Βέγγος το 1963 στο «Τύφλα να 'χει ο Μάρλον Μπράντο»), αλλά μένει εκτός του συστήματος, που το πολεμά, όχι πάντα ευθέως, αλλά αποδομώντας το ή απλώς με το να παραμένει σε αυτό μη λειτουργικός και όχι από φόβο ή ανικανότητα, αλλά για να το ξεφτιλίσει. Και είναι πάνω απ' όλα ο Θανάσης που δικαιούται να βγει και να το φωνάξει: «δεν τα φάγαμε μαζί, αντίχριστοι!».

Ο "καλός άνθρωπος" της καρδιάς μας

από την Αυγή

Με βέσπα ή με μια από τις παλιές τρίκυκλες μοτοσικλέτες με το καλάθι, με εκείνο το ανεπανάληπτο πικρό χαμόγελο στα χείλη, θα έφτασε ήδη στον παράδεισο των μεγάλων δημιουργών, κοντά στον Τσάπλιν, τον Μπάστερ Κίτον, τους αδελφούς Μαρξ, ο δικός μας "καλός άνθρωπος" Θανάσης Βέγγος, που έφυγε από κοντά μας χθες τα ξημερώματα στην εντατική του νοσοκομείου "Ερυθρός Σταυρός" σε ηλικία 84 ετών.

Πέθανε ο Θανάσης Βέγγος, ο Θανάσης μας...

Ένα απλό αντίο σε αυτόν τον καλό μας άνθρωπο με σκηνές από την ταινία "Ενας Βέγγος για όλες τις δουλειές" (1970) του Ν. Κατσουρίδη

Η ταινία είναι... Βέγγος! Η ιστορία δηλαδή ενός ανθρώπου με καθαρή ματιά, που παλεύει μάταια να κερδίσει το χαμόγελό Της... 

Η τελευταία σκηνή, με τον Θανάση να φεύγει μόνος, αλλά περήφανος και χαμογελαστός για το βραβείο (τιμιότητας) που πήρε, είναι από τις πιο γλυκόπικρες κι αγαπημένες μου σκηνές του ασπρόμαυρου...

Καλό σου ταξίδι Θανάση μας...

"Τι να σου πω, τι να σου πω, τι να σου πω

που να μην το ‘χει πει κανένας για κανένα

εγώ μονάχα ένα πράγμα θα σου πω

μου φτάνει πως μεγάλωσα με σένα"

Υ.Γ. Όλο αυτό το σύστημα που ξεφτίλισε την Ελλάδα, όλος αυτός ο συρφετός που ζει και κινείται μακριά από κάθε τι Ελληνικό στον κόσμο αυτό, όλος αυτός ο εσμός που ο Θανάσης Βέγγος δεν άφησε ούτε για μια στιγμή να τον λερώσει, όλο αυτό το κοπάδι από ύαινες θα πέσει τώρα πάνω του για να πάρει ένα κομμάτι μας. Μην τους αφήσετε. Ο Θανάσης ήταν, είναι, η Ελλάδα που αντιστέκεται, η Ελλάδα που επιμένει! Δεν είναι από τον κόσμο τους, δεν θέλησε να είναι στον κόσμο τους! Τώρα θα σκυλεύσουν τη μνήμη του με χιλιάδες αφιερώματα του κάθε χυδαίου και χυδαίας που θα παριστάνει πως ο Βέγγος τον αφορά, χιλιάδες πατσαβούρες θα προσφέρουν dvd μπορεί και πριν από την κηδεία του... Ήδη άκουσα στον ΣΚΑΪ για τον Θανάση που έπαιζε -ΈΤΣΙ ΕΙΠΑΝ- τον φουκαρά!

Που να καταλάβουν;...

Καλημέρα... με μια καθαρή ματιά του χθες...

Ένας οργανικός καρσιλαμάς που πάντα μ' άρεσε και ποτέ δεν κατάφερα να μάθω τον δημιουργό του. Είναι το μουσικό μοτίβο της ταινίας "Ενας Βέγγος για όλες τις δουλειές" (1970) του Ντίνου Κατσουρίδη...  Μήπως ξέρει κανείς τον συνθέτη;

Η ταινία είναι... Βέγγος! Η ιστορία δηλαδή ενός ανθρώπου με καθαρή ματιά, που παλεύει μάταια να κερδίσει το χαμόγελό Της... 

Η τελευταία σκηνή, με τον Θανάση να φεύγει μόνος, αλλά περήφανος και χαμογελαστός για το βραβείο (τιμιότητας) που πήρε, είναι από τις πιο γλυκόπικρες κι αγαπημένες μου σκηνές του ασπρόμαυρου...

-Σύμφωνα με το grcinema.matia.gr/2009/01/09/ (που βρήκε ο/η laskos76) η μουσική είναι του Μίμη Πλέσσα